Aborti, i ndërprerë në mënyrë të pavullnetshme apo të zgjedhur, është një përvojë që shumë gra e përjetojnë si humbje të thellë, shpesh e ngjashme me një proces zie. Ndonëse shoqëria rrallë e njeh këtë zi si të “ligjshme”, simptomat emocionale dhe psikologjike mund të jenë po aq të fuqishme sa tek çdo humbje tjetër.

Simptomat që mund të shfaqen pas abortit:

• Trishtim i thellë dhe lot të shpeshtë

• Faj dhe turp, shpesh të pashprehur

• Ankth, tension i brendshëm ose ndjenja boshllëku

• Vështirësi në gjumë ose ushqim

• Izolim social ose tërheqje emocionale

• Flashback ose mendime të padëshiruara

• Mospranim i vetes dhe trupit

Këto simptoma mund të zgjasin shumë kohë nëse nuk trajtohen, dhe shpesh ndikojnë edhe në marrëdhënie, shtatzëni të ardhshme ose vetëvlerësim.

Si ndihmon BWRT në përpunimin e zisë nga aborti?

BWRT® (BrainWorking Recursive Therapy) është një qasje moderne e trajtimit të traumave që vepron drejtpërdrejt në mënyrën si truri ruan dhe reagon ndaj përvojës.

Me BWRT:

• Ndihmon gruan të përpunojë përvojën pa qenë e detyruar ta rrëfejë në detaje, gjë që shpesh është shumë e dhimbshme.

• Lejon trurin të ndryshojë reagimin emocional ndaj ngjarjes – nga faj ose dhembje, në paqe dhe pranim.

• Trajton imazhet rikthyese, ndjenjat e pashpjegueshme të zbrazëtisë, ose reaksione të forta emocionale që vijnë si pasojë e përjetimit traumatik.

BWRT i jep zë heshtjes. I jep paqe dhimbjes.

Kjo metodë është e butë, e shpejtë dhe shumë efektive në adresimin e traumave që lidhen me humbjen e një jete të mundshme , qoftë kjo përmes abortit të detyruar, spontan apo të vetëzgjedhur.
Adelina Pjetra

Psikologe Klinike & Psikoterapiste

Psikologe Klinike , Terapiste EMDR & BWRT

Të menaxhosh hiperaktivitetin në shkollë mund të bëhet shumë e vështirë nëse mësuesit  nuk janë formuar në mënyrë të përshtatshme  mbi strategjitë më efikase për të frenuar efektet negative.

Hiperaktiviteti në shkollë nuk mund të menaxhohet duke improvizuar në moment , por është e nevojshme të njihen strategji specifike dhe të sakta.

Një nga gabimet tipike që bëhet përballë këtij problemi , është shpesh proçedimi për tentativa dhe gabime , duke u munduar të provohet pak nga të gjitha , duke shpresuar që në mënyrë magjike diçka të funksionojë që herën e parë që e vendos në zbatim.Për fat të keq problemi i hiperaktivitetit në shkollë nuk mund të menaxhohet në mënyrë  përfundimtare nëse nuk do të përgatitet një plan veprimi shumë specifik dhe i saktë

Të proçedosh duke tentuar  “pak nga të gjitha”, jo vetëm që nuk e zgjidh problemin , por madje mund edhe ta përkeqësojë situatën, duke i rritur aspektet problematike që lidhen me hiperaktivitetin.

Për të frenuar sjelljet hiperaktive të fëmijëve , të lidhura me një çrregullim të vërtetë hiperaktiviteti apo me një simptomë të një vështirësie të autokontrollit , është mirë që para së gjithash të krijohet një ambient që të jetë i parashikueshëm.  Edhe në rastin kur , në fakt hiperaktiviteti është i lidhur me një çrregullim specifik si ADHD , mund të jetë irrituar apo të jetë dobësuar nga mjedisi, edhe pse nuk ishte pikërisht kjo që ka shkaktuar problemin specifik.

Të krijosh një mjedis të parashikueshëm për të frenuar aspektet problematike të ‘hiperaktivitetit’, do të thotë, për shembull, të informosh fëmijët për atë që i pret ato gjatë ditës.

Kjo nuk duhet të bëhet në një mënyrë të përgjithshme dhe të shkurtër,por në një mënyrë të saktë,korrekte dhe të detajuar. Disa mësues , për shembull, kanë gjetur si shumë të dobishme ,krijimin e disa kartolinave të vogla , në të cilat prezantohen nëpërmjet vizatimeve apo imazheve të gjitha aktivitetet e parashikuara të ditës , të shënuara për çdo gjysëm ore, praktikisht jepet një informacion i qartë mbi atë se çfarë do të ndodhë hap pas hapi në një ditë.

NJË NGA METODAT PËR TË FRENUAR HIPERAKTIVITETIN NË SHKOLLË , ËSHTË AJO E KRIJIMIT TË NJË AMBIENTI TË PARASHIKUESHËM , QË I INFORMON FËMIJËT PËR ATË QË I PRET GJATË DITËS

Të dish se çfarë do të ndodhë , krijon një përceptim të kontrollit. Të gjithë, në fakt ,kemi nevojë të dimë se çfarë do të bëjmë në një vend të caktuar , çfarë do të ndodhë , dhe çfarë pritet nga ne . Për fëmijët hiperaktivë dhe me çrregullime të vëmendjes të moshës shkollore , kjo gjë bëhet një nevojë edhe më e fortë.

Problemi i hiperaktivitetit në shkollë , në të vërtetë,shpesh mund të rritet nga ankthi që fëmija ndjen nga fakti që  nuk e di  se çfarë do të ndodhë nga momenti në moment .Duke e shikuar me këtë këndvështrim , dhënia e informacioneve të qarta (edhe vizualisht ) është një nga hapat e parë më të cilat duhet nisur gjithçka.

Diagnoza e ADHD  përmban shumë fotografi të ndryshme klinike dhe kjo reflekton mungesën e sigurisë në lidhje me etiologjine e  saj. Ndërsa numri i fëmijëve me këtë diagnozë është në rritje, rreziku është se rritet gjithashtu numri i fëmijëve të nënshtruar ndaj një trajtimi farmakologjik që nuk është gjithmonë i nevojshëm.

Shumë nga simptomat e shfaqura nga këta fëmijë (vështirësia e të rënit  në gjumë ose të mbajturit në gjumë, nervozizëm apo shpërthimet e zemërimit, vështirësi në  përqëndrim,  dhe hipervigjilenca për të ekzagjeruar përgjigjet e alarmuara) janë të njëjta simptoma të pranishme  edhe tek fëmijët që kanë përjetuar një ngjarje traumatike dhe të cilët zhvillojnë një çrregullim post-traumatik të stresit (PTSD). Në mënyrë të ngjashme, fëmijët që kanë përjetuar trauma të  marrëdhënieve  të hershme , si fëmijët e adoptuar, kanë vështirësi për tu   përqëndruar, për të planifikuar,për  të filluar ose përfunduar një detyrë, trazira në rregullimin e funksioneve themelore trupore, të tilla si gjumë dhe çrregullimeve të ngrënies, hiper-reaktivitetit  të stimujve ndijor dhe alarmi i  tepruar ndaj stimujve kërcënues, të mjedisit dhe të marrëdhënieve . Hiper-aktivizimi i shikuar tek fëmijët  e diagnostikuar me ADHD është klinikisht i padallueshëm nga hiper-aktivizimi që  manifestohet tek fëmijët e traumatizuar, kështu që supozimi është se shumë nga fëmijët që marrin një diagnozë të ADHD janë në të vërtetë fëmijët me PTSD kronike, ose fëmijët që kanë përjetuar trauma ndërpersonale.

Kjo hipotezë duket se fiton më shumë vlerë kur marrim në konsideratë që shumë fëmijë në një gjendje të tillë të hiper -aktivizimit është e dukshme veçanërisht në situata te vecanta, që mund të konsiderohet nje faktor shkaktues mjedisor për riaktivizimin e përvojave traumatike.

Kur një fëmijë është i ekspozuar ndaj një  përvoje të konsiderueshme traumatike ose jetojnë në një kontekst traumatik marrëdhëniesh, trupi i tij përgatitet të përballet me kërcënimin duke aktivizuar sistemin autonom nervor (SKSH), i njohur gjithashtu si vegjetativ ose të sistemit nervor te organeve të brëndshme, e cila kontrollon të ashtuquajturën funksionet vegjetative, përtej kontrollit vullnetar: aktivizimi i sistemit nervor autonom të çon në përgjigjet primitive të sulmit (fight) dhe largimit(flight).

Këto përgjigje mund të vazhdojnë për vite pas përfundimit të traumave dhe të prodhojnë simptoma të ngjashme me ato që zakonisht diagnostikohen si ADHD: hiperaktivitete motorike, ankthi, çrregullime të gjumit, takikardi dhe presionit të lartë të gjakut.

Siç pritet nga modeli dinamik-maturativ i  Crittenden (1997), situata kërcënimi të mbijetesës aktivizojne përgjigjet e evoluara biologjikisht për t’iu përgjigjur rrezikut në situata të tilla, për këtë arsye, të gjithë energjinë  – dhe për këtë arsye të gjithë vëmendjen – janë të punësuar për të ruajtur nga rreziku. Sipas kësaj pikëpamjeje disa nga simptomat e ADHD, të tilla si hiper-aktivizimi, mund të jetë pjesë e një strategjie për vetë-ruajtje;dhe të  të tjera, të tilla si vështirësi  per tu përqëndruar,ku  mund të jetë “efektet anësore” përdorimi i kësaj strategjie.

Siç dhe kërkimet tregojnë, zhvillimi i trurit varet nga ndërveprimi në mes të predispozicionit gjenetik dhe përvojave të marrëdhënies. Kur një fëmijë nuk ka një strategji të sigurtë dhe të mirë-organizuar për të përballuar situatat që krijojnë frikë apo ankth.Kjo është ajo që ndodh edhe në ADHD: fëmija nuk mund të dallojë në mes vetë stimujve përkatës dhe stimujve të parëndësishme në një kohë të dhënë. Megjithatë, në qoftë se eshte prezent orientimi i nje te rrituri për të rregulluar gjendjet emocionale dhe sjelljen e fëmijës me ADHD, vështirësia e përqendrimit ulet.(CRITTENDEN dhe Kulbotten, 2007).

Adelina Pjetra

Psikologe Klnike & Terapiste Emdr

Email: adelina.pjetra@gmail.com

Tel: 0697482338

VS

ÇRREGULLIMI I STRESIT PAS TRAUMËS :

Trauma është një përvojë e komplikuar dhe çfarë ndodh pas një përvoje traumatike është edhe më shumë. Reagimi i dy njerëzve ndaj traumave mund të jetë krejtësisht i ndryshëm dhe ne çdo ditë po mësojmë edhe më tepër se sa të ndryshme dhe të larmishme janë këto reagime. Ndërkohë që shumë prej nesh janë të njohur me çrregullimet e stresit post-traumatik , ose PTSD, të cilat mund të zhvillohen si pasojë e traumave akute, rritja e hulumtimeve rreth PTSD-së komplekse ose C-PTSD, po ndihmon njerëzit që mund të kenë përjetuar trauma për një periudhë të zgjatur pa ndonjë lehtësim, përvojat e të cilave mund të mos  lidhen  saktësisht me ato të PTSD. Ndërkohë që  PTSD është e kuptuar më mirë tani sesa në vitet e kaluara, hulumtuesit tani po fillojnë të hetojnë se çfarë ndodh kur trauma përjetohet gjatë periudhave të zgjatura kohore – sidomos gjatë fëmijërisë dhe adoleshencës.

Të kuptuarit e mënyrave të ndryshme në të cilat trauma prek një person ka shumë të bëjë me afatin kohor në të cilin  janë përjetuar ngjarjet traumatike. Për shkak se C-PTSD ndodh si pasojë e traumës së zgjatur, një person me sëmundje mund të përjetojë simptoma të ngjashme me dikë me PTSD, të tilla si flashbacks ose tmerre të natës, por edhe ndjenja të komplikuara si faji, apo edhe shkëputja nga realiteti (disocimi). Dhe ndërkohë që çdo kush mund të përjetojë probleme me përballimin pas një ngjarjeje të vështirë jetësore.  “PTSD është shumë më e komplikuar: ju mund të keni mendime dhe gjëndje humori ndërhyrëse, ju mund të shmangni gjërat dhe keni zgjim fiziologjik (arousal) “

Përvojat negative të fëmijërisë (ACEs) dhe stresi kronik, toksik i fëmijërisë mund të mbivendosen me simptomat e PTSD, por… “ndryshimi është se ACEs ose stresi toksik i fëmijërisë (po) ndodhin para moshës 18 vjeçare pa mbështetje të besueshme nga të  rriturit”.

 “Kur një fëmijë përjeton vështirësi, [stres] fillon të shkaktojë ndryshime epigjenetike në gjenet që mbikëqyrin reagimin e stresit për jetën – ata kapen në një gjendje luftimi, fluturimi ose ngrirje” (fight-flight or freeze).

Për shkak se C-PTSD shpesh fillon të ndikojë tek njerëzit në fillim të zhvillimit të tyre, kjo mund të ndikojë negativisht në zhvillimin e trurit dhe trupit  të fëmijës, veçanërisht kur fëmijët nuk marrin mbështetje të përshtatshme  nga të rriturit në këto kohë kritike. Diferencat se si  traumat ndikojnë një tru në zhvillim përkundrejt një truri tashmë të zhvilluar të një të rrituri nuk janë një gjë e vogël. Qendrat e caktuara të trurit, si korteksi prefrontal  që ndihmon në planifikimin dhe zhvillimin e personalitetit, dhe hipokampusi, i cili është i lidhur me kujtesën dhe aftësinë për të rregulluar emocionet tona, bëhen më të dobët, “Pra, ka një […] diferencë në tru. “

Ndërsa DSM, ose manuali që terapistët përdorin për të diagnostikuar kushtet e shëndetit mendor, ende nuk përfshin PTSD komplekse, hulumtuesit dhe klinicistët do të donin ta shihnin këtë ndryshim: “Studiuesit e traumave […] me të vërtetë mendojnë se duhet të njihet, dhe klinikisht ju e shihni këtë shumë. “

Nuk ka dyshim se mbijetimi i vështirësive të rënda në vitet tona të para të jetës nuk është më pak se një aksion heroik dhe ndërsa PTSD-ja komplekse i paraqet të mbijetuarit me një sërë sfidash unike për të kapërcyer, ka shumë shpresë që të gjendet në reziliencën tonë.

Ka një numër  strategjish të bazuara në shkencë që ndihmojnë në ndërtimin e shërimit “ siç është CBT, EMDR , IFS, EST,BWRT etj. Vetëdija se si traumat tona të hershme kanë ndikuar në zhvillimin tonë, mirëqenien fizike dhe mendore është hapi i parë. Nevojitet një kombinim i teknikave të trajtimit për të ndihmuar në shërimin e një truri dhe trupi të traumatizuar.

Por një tjetër komponent i rëndësishëm, është kuptimi se ndërsa reagimi i një personi mund të jetë kompleks, është e mundur të shërohet.

“TRURI ËSHTË SHUMË PLASTIK, KURRË NUK ËSHTË STATIK – GJITHNJË NDRYSHON” .

Dhe ne mund të ndërhyjmë për të krijuar këtë neuroplasticitet pozitiv. Domethënë që është e mundur të menaxhohet C-PTSD në afat të gjatë – dhe me rritjen e ndërgjegjësimit për këtë lloj PTSD, gjithnjë e më shumë njerëz do të jenë në gjendje të bëjnë pikërisht këtë.

Adelina Pjetra

Psikologe Klinike & Terapiste EMDR- BWRT

cel: 0697482338

Policët, një grup me rrezik të lartë në zhvillimin e problemeve të shëndetit mendor.

Oficerët e policisë janë ushtarët e vijës së parë në konfliktet e përditshme, incidentet, aksidentet dhe kur ka dhunë. Ndonëse shpesh janë të nënçmuar, këta burra dhe gra ndihmojnë që komunitetet tona të jenë më të forta dhe më të sigurta çdo ditë. Për fat të keq, punonjësit e policisë punojnë nën stres dhe presion të vazhdueshëm. Shumë oficerë policie vuajnë nga trauma për shkak të këtij stresi të vazhdueshëm të përditshëm dhe disa prej tyre janë të prekur nga PTSD. Të dyja:  traumat dhe PTSD janë të trajtueshme. Por a marrin shërbime dhe trajtime psikologjike punonjësit e policisë në Shqipëri?

A VUAJNË POLICËT NGA PTSD OSE SËMUNDJE QË LIDHEN ME TRAUMAT?

Ngjarjet traumatike mund të përfshijnë çdo ngjarje që i shkakton  trurit  të reagojë me një zgjim të lartë dhe të aktivizohet. Edhe ngjarjet pozitive si martesa, shtëpia e re apo foshnja e re mund të shkaktojnë që truri të reagojë me zgjim të lartë. Me kalimin e kohës, stresorët e vazhdueshëm mund të shkaktojnë probleme shëndetësore dhe sëmundje mendore si depresioni ose ankthi. Traumat e rënda që policiët përballen rregullisht mund të çojnë në një lloj ankthi më të rëndë të quajtur çrregullim i stresit post traumatik. Traumat dhe stresorët e përjetuar nga punonjësit e policisë mund të përfshijnë:

• Dëshmitar në krime të dhunshme
• Pjesmarrje në situata të rrezikshme si dhunë në familje apo një vjedhje në proces e sipër
• Pjesmarrje në ndjekje të rrezikshme të një makine ( të dyshuar)
• Stres i vazhdueshëm kur nuk dinë nqs krimineli ka një armë apo ka qëllim të dëmtojë dikë
• Dëshmitar në katastrofa të ndryshme , akte terrorizmi dhe vrasje
• Puna me viktimat e traumatizuara të krimit
• Të gjuajë me armë një personi tjetër , aksidentalisht ose me qëllim
• Të jetë dëshmitar ose të përfshihet aksidentalisht në plagosjen ose vdekjen e një kolegu
• Frikë nga trazirat ose hakmarrja

Këto simptoma mund të jenë shumë traumatike me kalimin e kohës. Duhet të ekzistojnë shërbime mbështetëse në dispozicion të zyrtarëve të policisë që ti ndihmojnë në kapërcimin dhe trajtimin e këtyre problemeve . Nëse stresi bëhet më shumë se çmund të përballojnë , kjo mund të ndikojë në karrierën e tyre, aftësinë për të marrë vendime të forta ose, në mos ekuilibrin e jetës së tyre  familjare.Punonjësit e policisë duhet të jenë  të vetëdijshëm për simptomat e PTSD që kërkojnë ndihmë.

Disa nga simptomat e PTSD përfshijnë si në vijim:

• Ripërjetimi i traumave nëpërmjet kujtimeve të gjalla apo ëndrrave
• Shpërthime të zemërimit ose episode inati/axhitimi
• Periudha depresive ose luhatje të papritura të humorit
• Ankth ose atak paniku

PTSD gjithashtu mund të çojë në probleme me abuzimin e substancave dhe varësisë. Shumë njerëz që vuajnë nga  PTSD  gjithashtu mund të vuajnë edhe nga abuzimi i substancave. Shumica e oficerëve të policisë  thonë se pirja apo përfshirja në sjellje problematike fillimisht është si një mënyrë për të përballuar stresin.

ÇFARË DEKLAROJNË DISA PUNONJËS POLICIE ?

“Ndonjëherë sytë tanë janë të detyruar të shohin më shumë sesa mund të durojnë shpirtrat tanë”

“Me trajnimet në polici ne i dimë detyrat tona dhe shumë herë veprojmë në mënyrë automatike. Por çfarë ndodh kur incidenti është jashtë normave – si lëndimet në aksidentet rrugore që janë shqetësuese dhe të vështira për t’u larguar nga mendja? Po kur e njohim viktimën – një mik apo koleg? Ose viktima është një fëmijë apo i moshuar – që na kujton fëmijët apo prindërit tanë?”

Edhe në rastet kur është dëshmitar  për vdekjen e një fëmije ose të një oficeri të policisë – apo ndonjë tragjedie tjetër të tmerrshme, policët shpesh janë të ekspozuar ndaj incidenteve dhe imazheve që i ndjekin ato për një kohë të gjatë. Të përjetosh sikur edhe vetëm  një ngjarje traumatike, apo  të shohësh dhe përjetosh ngjarje  të shumta traumatike me kalimin e kohës, disa individë mund të vuajnë nga makthet, flashbacks dhe simptoma të tjera të PTSD. Dhe nganjëherë, një kujtesë traumatike mund të bëhet e ngrirë – e mbërthyer – në tru, ku mund të vazhdojë të ngacmohet nga kujtimet.

Ekziston një shprehje e vjetër se “ka disa gjëra që thjesht nuk mund t’i heqësh , ti bësh të pa shikuara”; Ndërkohë që kjo mund të jetë e vërtetë, ka prova të qarta se me ndihmën e një terapisti të (EMDR) – një qasje integrative terapeutike për trajtimin e kujtimeve shqetësuese – policët mund të trajtojnë pjesën më të madhe të këtyre traumave.

PRA, SI MUNDET DIKUSH QË KA PËRJETUAR TRAUMA TË RËNDA VIZUALE TA PËRBALLOJË ATË?

Ndonjëherë vetëm“duke folur për traumën” nuk mjafton. Këtu mund të futet mjaft mirë trajtimi  BWRT . “Të flasësh për traumën ndihmon, por nuk duket se mund të  arrijë në pjesën e trurit ku kujtesa është ” e ngrirë” “. Kjo është arsyeja se përse ngjarjet shqetësuese vazhdojnë të ri-përjetohen dhe ri-jetohen, pavarësisht se tregojnë historinë ose flasin për të. Këto përvoja jetojnë në kohën e traumës dhe mund të ri-përjetohen vazhdimisht.

BWRT ( Brainworking Recursive Therapy) është një qasje terapeutike që shkon “përtej fjalëve” për të zgjidhur kujtimet që kanë mbetur” të ngecura” në memorje.

“BWRT ËSHTË NË PËRPUTHJE ME ELEMENTËT E QASJEVE TË TJERA KLINIKE E BAZUAR NË NEUROSHKENCË. SIDOQOFTË, ËSHTË NJË FORMË E VEÇANTË E PSIKOTERAPISË, E CILA DREJTPËRDREJT ADRESON KUJTIMET E RUAJTURA FIZIOLOGJIKISHT”

Nje terapi tjeter po kaq efikase eshte dhe EMDR

Shkurtimisht, terapia EMDR përbëhet nga tetë faza dhe një metodologji tre-hapëshe për të identifikuar dhe përpunuar traumën:

1. A) Kujtimet e kaluara për përvojat e padëshiruara të jetës që i nënshtrohen problemeve aktuale
2. B) Situatat aktuale që shkaktojnë shqetësime
3. C) Rritja e aftësisë për t’u marrë me rrethanat e padëshiruara në të ardhmen.

Pse terapia EMDR  është kaq e suksesshme në trajtimin e traumave?

Terapia EMDR nuk përfshin përshkrime të detajuara të ngjarjes, sfidë të drejtpërdrejtë ose formim të besimeve ose sjelljeve negative, ekspozim i zgjatur ndaj traumës apo detyra të përditshme shtëpie.  “Në vend që të detyrojë vëmendjen e klientit për të mbetur në aspektin e ankthit të ngjarjes, qëllimi është të iniciojë përpunimin natyral duke hyrë në kujtesën shqetësuese, duke stimuluar sistemin e përpunimit të informacionit të trurit dhe duke  lejuar vëmendjen e klientit të lëvizë spontanisht në lidhjet e brëndshme gjatë periudhave të  stimulimit të dyfishtë të vëmendjes”. Kjo lejon që individi të jetë i përgatitur të “lejojë çdo gjë që ndodh”, dhe që terapisti të mbetet mbështetës i klientit me sa më pak ndërhyrje të jetë e mundur. Kjo lejon që kujtesa “e ngrirë” të integrohet brënda rrjetit më të gjerë të kujtesës.

“Imazhet mund të vazhdojnë të ndërhyjnë dhe mund të ketë  përpjekje për të shmangur rikujtimet, mendimet dhe ndjenjat për ngjarjen. Ndjenjat e axhitimit, ankthit ose depresionit mund të përjetohen por EMDR mund të ndihmojë. Kjo terapi është përdorur me sukses në botë për punonjësit e policisë  që mund të bllokohen nga kujtimet traumatike “

“Ky artikull vjen në vëmendje të shtetit , për ti ofruar punonjësve të tij një shërbim të munguar dhe të domosdoshëm . Shëndeti mendor është po aq i rëndësishëm sa edhe funksionimi i mirë i një shteti .”

Adelina Pjetra,

Psikologe Klinike

Terapiste Emdr _Full member EMDRIA USA

Specialiste e liçensuar në Brainworking Recursive Therapy _ FULL MEMBER BBRS -UK

cel: 0697482338

email: adelina.pjetra@gmail.com

Terapia BWRT ( Brainworking Recursive Therapy) , është një ndër terapitë më të reja  që po aplikohet sot kudo në botë , e bazuar në neuroshkencë dhe po arrin rezultate të shkëlqyera në përmirësimin e problematikave dhe çrregullimeve të shëndetit mendor.

Ekrijuar nga Psikoterapisti Terence Watts , një psikoterapist-Hipnoterapist me eksperiencë mbi 30 vjeçare në profesion, themeluesi i ” Institute of Brainworking Society ” -në Angli, kjo terapi filloi të krijojë një hartë të gjerë përdorimi në të gjithë botën që në fillim të vitit 2013.

BWRT® – ÇFARË ËSHTË?

Është një model i ri i psikologjisë dhe psikopatologjisë që përshtatet mirë me të menduarit aktual në neuroshkencë. Është e përcaktuar në mënyrën e zgjidhjes së fokusuar  të problemeve dhe në këtë mënyrë plotëson kërkesat kryesore të terapive moderne. Ndoshta gjëja më e rëndësishme në lidhje me të është se është unike, plotësisht shkencore dhe punon në një mënyrë krejt ndryshe nga terapitë si CBT, këshillimi, hipnoterapia ose terapi të tjera të ngjashme.

BWRT është një terapi që e thyen terrenin dhe  e cila punon duke përdorur funksionimin normal të trurit, Si? Duke ndryshuar komunikimet e kryera brënda neuroneve. Neuronet janë qeliza nervore shumë të specializuara dhe  janë përgjegjëse për komunikimin e informacionit në të dy format kimike dhe elektrike.

Komunikimet e kryera nga neuronet janë formuar nga mësimet dhe përvojat tona të kaluara.

A keni thënë ndonjëherë  : “ Pse vazhdoj ta bëj këtë ?” ose “ Do doja mos ta bëja ose thoja këtë”.

KA NJË PËRGJIGJE PËR KËTË.

Profesor Benjamin Libet ishte një pionier shkencor në fushën e të vetëdijshmes njerëzore. Ai zbuloi se përpara se të ndërgjegjësohet një person, një sinjal i trurit ka ndodhur tashmë.  E thënë thjesht, ju nuk mund ta ndërprisni me vetëdije reagimin tuaj, sepse deri në kohën që keni menduar për të, ka ndodhur dhe po e bëni atë. Sipas B.Libet – të gjitha vendimet bëhen nga truri fizik rreth ½ – 1/3  e një sekondi para se ne të bëhemi të vetëdijshëm për të. Kjo do të thotë se ne nuk kemi një vullnet të lirë , dhe kjo nuk është një hamendësim , një hipotezë por një fakt i provuar shkencërisht.

( REFERENCE :BENJAMIN LIBET (/ˈLꞮBƏT/ APRIL 12, 1916, CHICAGO, ILLINOIS – JULY 23, 2007, DAVIS, CALIFORNIA) WAS A PIONEERING SCIENTIST IN THE FIELD OF HUMAN CONSCIOUSNESS. LIBET WAS A RESEARCHER IN THE PHYSIOLOGY DEPARTMENT OF THE UNIVERSITY OF CALIFORNIA, SAN FRANCISCO. IN 2003, HE WAS THE FIRST RECIPIENT OF THE VIRTUAL NOBEL PRIZE IN PSYCHOLOGY FROM THE UNIVERSITY OF KLAGENFURT, “FOR HIS PIONEERING ACHIEVEMENTS IN THE EXPERIMENTAL INVESTIGATION OF CONSCIOUSNESS, INITIATION OF ACTION, AND FREE WILL”.)

E në fakt është shumë më e thjeshtë; truri fizik reagon menjëherë ndaj  të dhënave dhe sinjaleve që na vijnë nga bota dhe nga shqisat tona, dhe i vlerëson këto të dhëna për të parë nëse ka një model që e ka hasur më parë. E gjitha kjo ndodh me një shpejtësi kolosale shumë më poshtë nivelit të ndërgjegjësimit të vetëdijshëm dhe kështu është e mundshme që ajo që ne konsiderojmë të jetë e nënndërgjegjshme është vetëm procesi i trurit fizik.

Nuk bëhet asnjë gjykim i vlerës, nuk ka një kurs veprimi “të mirë” ose “të keqe”, vetëm një model që përputhet. Procesi nuk është më shumë selektiv se sa një tastierë kompjuteri – çdo çelës është aq i vlefshëm sa çdo çelës tjetër dhe është vetëm kur : ajo që kemi shtypur shfaqet në ekran që një gjykim i vlerës ndodh meqenëse ne aksesojmë  nëse ajo që kemi shtypur ishte ajo që ne dëshironim . Truri nuk e bën dhe nuk mund të kujdeset, thjesht duke aktivizuar një model që është aktivizuar më parë në përgjigje të stimujve të ngjashëm. Përgjigjet emocionale janë shumë më të ngadalta dhe shfaqen shumë më vonë, në pjesën e ndërgjegjshme të vetëdijshme  të trurit.

 TERAPIA BWRT

Ju mund të jeni tashmë në gjendje të shihni se shumë ‘simptoma’ janë rezultat i një sjelljeje ose modeli të mendimit që ‘del jashtë’ që është aktivizuar më parë. Ajo mund të ketë qenë e përshtatshme ose efektive në një kohë të caktuar, por fakti që nuk është tani nuk ka asnjë pasojë për pjesën jo-arsyetuese të trurit.

Udhëzimet duket se janë: Nëse ekziston një model i lidhur me stimulin,e  aktivizon menjëherë para se të ketë ndonjë ndërhyrje të vetëdijshme. Kjo tani siguron një përgjigje të qartë dhe të kuptueshme për pyetjen e vjetër -“Përse e nënndërgjegjshmja ime bën gjëra që unë nuk i dua?”

BWRT®  e bën të mundur, nëpërmjet një teknike të thjeshtë, të krijojë një model përgjigjeje të re për çdo stimul, në mënyrë që veprimi që shkakton truri është ai që duam. Terapia është krejtësisht pa historik të thelluar, kështu që klienti nuk duhet t’i tregojë terapistit për çështje shumë të ndjeshme ose intime, duke e bërë terapinë shumë më të lehtë për ta aplikuar në një numër të madh situatash.

Kjo terapi nuk aplikon tapping , prekje, kapje dore, ose ndonjë gjë tjetër që mund të mendohet si “e çuditshme”. Gjëja tjetër e mrekullueshme për këtë është se ne nuk kemi nevojë të gjejmë Ngjarjen Fillestare Sensibilizuese,për të punuar me terapinë BWRT na duhet vetëm kujtesa më e keqe ose më e fortë e simptomës që klienti mund ta gjejë me vetëdije.

BWRT® nuk përdor  korniza, teknika të rikujtimit, hipnozë, NLP, CBT, WSN, SD, EFT, BB4B, çdo gjë që ka të bëjë me lëvizjen e syrit ose ndonjë gjë tjetër që do të keni hasur. Është unik, efektiv dhe i shpejtë. Terapitë e tjera kërkojnë të modifikojnë ose të largojnë përgjigjet negative emocionale, ndërsa BWRT® punon në mënyrë të tillë që përgjigja thjesht të mos lindë në radhë të parë.

Çfarë mund të trajtohet me terapinë BWRT ?

Ankthi ( të gjitha format e tij )

Fobitë

Frikërat

OCD

Rritje të performancës

Depresioni

PTSD

Zija  (humbja e një personi të dashur)

Varësitë (droga, alkooli, duhan-pirja )

Probleme të mbipeshës etj etj etj

BWRT mund të aplikohet në të gjitha problemet dhe shqetësimet e shëndetit mendor, kjo terapi  jep rezultate mjaft të shpejta , është shumë e shkurtër në kohë dhe revolucionare.

Shqipëri , BWRT –Therapy ,

Adelina Pjetra (Psikologe) , e liçensuar nga Institute of Brainworking Recursive Therapy ,London –United Kingdom

cel:0697482338

email: adelina.pjetra@gmail.com

Frankli kishte të drejtë dhe kjo u vërtetua me një eksperiment shumë vite më vonë. Ky eksperiment u krey në vitin 1983 nga shkencëtari me emrin Benjamin Libet, i cili subjektet e tij i lidhi me një pajisje elektronike. Mund ta gjeni duke klikuar Libet Hawking nëse deshironi.

A ishte kjo hapësira për të cilën fliste Viktor Frankl?

Nuk mund të jemi të sigurtë por, ne mund të jemi të sigurtë se gjendet një boshllëk kognitiv, një hapësirë, midis stimulit dhe përgjigjes ku disa ndodhin para se mendja e ndërgjegjëshme ta kuptoj.

Sillni ndërmend se cfarë ndodh kur rrëzoni dicka aksidentalisht nga rafti. Dora juaj shtrihet me shpëjtësi duke u përpjekur të kapë objektin.

Ose cfarë ndodh nëse dikush hedh dicka drejt teje. Ti përpiqesh ta kapësh objektin, pa u menduar fare. Nuk është vendim dhe as vullnet i lirë. Kjo ndodh sepse truri juaj reagon pa ndërgjegje fare, në mënyrë instiktive..

Tani sillni ndëmend cfarë ndodh nëse keni një fobi, ose ankth, ose ndonjë process tjetër psikologjik që nuk e dëshironi.

Truri spikat dicka dhe vepron instiktivisht. Ai është duke kryer punën e tij tashmë përpara se ju të vetwdijwsoheni dhe tw keni mundësinë të bëni ndonjë gjë me vetedije. Ju mundeni vetëm të prisni të qetësohet truri dhe kjo pritje mund të zgjasë gjithë jetën. Këtu futemi ne. . .

Shumica e terapive përpiqet të punojë me atë që truri bën më pas, kurse BWRT futet tamam tek ai boshllëk kognitiv dhe e ndalon atë gjatë rrugës pëpara se të arrijë në mendjen e ndërgjegjëshme .

Ju mund të pyesni sesi arrihet kjo. Në mënyrë krejt normale. Ndëkohë që pjesa e ndërgjegjëshme e trurit është duke përjetuar një gjë, një tjetër pjesë pjesa të cilën nuk e njihni është duke punuar tashmë. Ne përdorim një teknikë speciale që krijon një pausë të të të gjithë procesit për një fraksion sekondi, pastaj ju do të vendosni sesi doni të ndiheni në vend të ndjesisë shqetësuese dhe ne ju ndihmojmë në këtë rast, pastaj e nisim procesin përsëri me vendimin e ri mbi ndjenjën e dëshiruar dhe problemi zgjidhet me shpejtësinë e mendimit.

Gjithcka tingëllon shumë e lehtë për të qenë e vërtetë, por tani mund të gjenden mijra persona në të gjithë botën të cilët e kanë provuar dhe do t’ju vërtetetojnë se BWRT funksionon.

BWRT ka nisur në vitin 2013 dhe tani përdoret nga një numër i madh psikologësh klinikë, psikiatër, këshillues dhe psikoterapistë, të gjithë janë duke marrë rezultate mahnitëse. Në disa vende përdoret edhe nga forcat e armatosura dhe policia. Kushdo që e përdor sot, BWRT i zgjidh shumë shpejtë problemet të gjitha llojet e problemeve njerëzore, duke përfshirë ankthin, fobitë, vështirësi seksuale, varësitë të të gjitha llojeve, crregullimin obsessiv kompulsiv, crregullimin e stresit postraumatik dhe shumë të tjera.

Të gjithë prakticientët tanë ndjekin trajnime të vazhdueshme në mënyrë që të jenë në krye të shumicës së terapive. Ata punojnë shumë shpejt dhe për këtë arsye nuk do të ngelni në terapi për vite të tërë, madje as për muaj. Ndonëjëherë kërkon vetëm një session ose dy , kështu që ju mund t’i ktheheni jetës së përditëshme duke e shijuar ashtu sic duhet. Nëse gjeni këtë video dhe dëshironi të merrni në dorë jetën tuaj mund të caktoni një takim menjëherë ose për informacion të mëtejshëm mund të vizitoni websit-in British BrainWorking Research Society në http://www.bbrs.org.uk dhe kërkoni praktikantë afër jush. Shumica prej tyre punojnë me Skype ose rrugë të ngjashme, kështu që vendi nuk është problem.

Kjo ishte gjithcka për momentin . Unë jam Terence Watts krijuesi i BWRT dhe ju uroj gjithë të mirat.

Vide0: https://www.youtube.com/watch?time_continue=9&v=wvvg7znVvFw&embeds_referring_euri=https%3A%2F%2Fapjetra.wordpress.com%2F&source_ve_path=MTM5MTE3LDEzOTExNywyODY2Ng&feature=emb_logo&ab_channel=TerenceWatts

Rastet e shumta që media jonë na servir , kronika e zezë , vrasje , tradhëti , xhelozi më bën të mendoj , mos duhet ta studiojmë pak më thellë këtë fenomen.

Mendimi për të shkruar këtë artikull , erdhi nga biseda me një kolege , Psikologe Ligjore , me shumë vite eksperiencë në punën e saj , e cila sigurisht i ka ndjekur më pranë të tilla raste. Çfarë po ndodh realisht ? A është dashuri e sëmurë ? A është xhelozi  ? Apo është “ sindroma e Otellos “ që i superon të gjitha ?

Xhelozia është një ndjenjë shumë komplekse që gjithmonë tërheq studiuesit, psikologët mbi të gjithë, por edhe njerëzit e letrave, poetë, shkrimtarë dhe dramaturgë që kanë folur për xhelozinë si një mënyrë e lidhur ngushtë me dashurinë, në shumë nga aspektet dhe manifestimet e tij . Puna më e famshme është padyshim “Otello” e Shekspirit.  Kjo është drama e përsosmërisë së xhelozisë në të cilën Otello, personi me ngjyrë i Venedikut, i shqetësuar nga dyshimi, ngulitur me zgjuarsi  tek ai  nga togeri i tij, manipulatori Iago, arrin madje edhe të vrasë Desdemonën e tij të dashur. Dhe, jo çuditërisht, është quajtur “ sindroma e Otellos “; një formë e xhelozisë obsesive, jo më e shikuar si një formë fiziologjike dhe e natyrshme, por patologjike. Një sindromë e vërtetë, në fakt, që sipas Sigmund Freud, babai i psikoanalizës moderne, i drejtohet jo vetëm personit që e dashuron apo që ke frikë mos e humbësh, por edhe burrit apo gruas rivale në dashuri.

Xhelozia është një ndjenjë shumë e përhapur, që  bën të vuajnë jo vetëm ato që e përjetojnë, por dhe ata që akuzohen, dhe që, në degjenerim e saj, bëhet protagonist në kronikat e shumë lajmeve, deri në pasojat më ekstreme: teprim zemërimi, agresioni, ndonjëherë edhe vetëvrasje apo vrasje. Shpesh kjo ndodh në kurriz të grave,të cilat janë të ngacmuara nga partneri i tyre ose ish-partneri i cili nuk e pranon fundin e raportit, humbjes ose refuzimin.

Pra, është përcaktuar edhe si një përkufizim i ri i krimit “përndjekja” , për të përshkruar dhe të ndëshkuar forma të tilla të persekutimit: kërcënime, përndjekje, sjellje obsesive.

Por çfarë kalon nëpër mendjen e një përndjekësi? Kur xhelozia transformohet nga ndjenjë në obsesion? A ekzistojnë shenja paralajmëruese? Me fjalë të tjera,a është e mundur për të parandaluar sjellje të dhunshme, duke mbledhur shenjat e një degjenerimi patologjik të xhelozisë?

Sipas studimit, të Universitetit të Pizës, i publikuar në revistën “CNS Spectrum” të Cambridge University Press, akseset deluzionale të xhelozisë janë shkaktuar nga një çekuilibër biokimik, në veçanti nga prania e tepërt e një neurotransmetuesi , e dopaminës brënda korteksit prefrontal,  një zonë e trurit që mbikqyr proceset konjitive dhe afektive.

“Këta studiues  kanë  zhvilluar një model teorik – në bazë të vëzhgimit klinik të pacientëve me skizofreni, alkoolizëm dhe me sëmundjen e Parkinsonit, në të cilët janë shumë të zakonshme manifestime e xhelozisë delirante, sidomos në njerëzit që vuajnë nga sëmundja e Parkinsonit,të cilët trajtohen me barna që rrisin prodhimin e dopaminës.”

Hulumtuesit , për këtë arsye, punuan dy e nga dy,për të individualizuar në praninë e tepërt të dopaminës shkakun e ndryshimit dhe humbjen e kontrollit që, nga një detaj i parëndësishëm, mund të arrihet në sigurinë e një tradhëtie. “Nëse xhelozia është një emocion i natyrshëm – pika kritike  është për të identifikuar çekuilibrin që transformon kjo ndjenjë në një obsesion të  rrezikshëm.

Të mendosh që marrëdhënia me personin që dashuron  është e vetmja gjë e rëndësishme në jetën e individit,të interpretosh në mënyrë të gabuar  sjelljen dhe ndjenjat e partnerit dhe të përceptosh  humbjen e tij si një katastrofë totale,këto janë simptoma që në fund të fundit mund të na çojnë drejt sjelljeve agresive dhe ekstreme.

Kërkohen studime të tjera në lidhje me shpjegimin e kësaj sindrome .

Shpresa se njohja e duhur dhe e plotë e qarqeve të trurit dhe ndryshimeve biokimike që formojnë shtresën bazë për xhelozinë delirante , mund të ndihmojë në identifikimin e hershëm të subjekteve në rrezik.

Shoqata Psikologjike Amerikane, është organizata më e rëndësishme e psikologëve në Shtetet e Bashkuara e cila ka 45 seksione, të cilat përfaqësojnë interesa në fusha të ndryshme të psikologjisë.

Psikologjia klinike. Pyetja se “Çfarë pune bëni?” ështe diçka e zakonshme. Kur unë përgjigjem, “jam psikologe”, personi tjetër shpesh thotë: “Oh, do të ishte më mirë që unë të jem i kujdesshëm në atë që them, përndryshe ju do të më analizoni”.

Ky qëndrim shpreh faktin se, sot, grupi më i madh i psikologëve mbi (40%) merren me psikologji klinike. Shumë prej psikologëve klinik punojnë në institucione të cilat kujdesen dhe trajtojnë individët të cilët kanë nevojë

– në spitale për sëmundjet mendore,

-në institucione për prapambetjen mendore,

-në burgje, klinika të shëndetit mendor,

-në gjykatat e të miturve,

-në qendrat shendetësore universitare,

-klinika për këshillimin e fëmijeve.

Disa kliniciste, ashtu si doktorët, kanë klinika private dhe trajtojnë individë që kane probleme anormale në sjelljet e tyre. Të tjerë mund të japin mësim si në shkolla ashtu edhe në universitete.

Psikologët klinikë vlerësojnë problemet emocionale dhe mendore, administrojnë dhe zbatojnë testet e personalitetit dhe trajtojnë pacientët që kanë probleme të sjelljes anormale duke përdorur teknika psikologjike të tilla si psikoterapia.

ËSHTË E RËNDËSISHME  QË TË BËHET DALLIMI MES PSIKOLOGUT KLINIK DHE PSIKIATRIT.

Psikologu klinik merr një diplomë bachelor në psikologji dhe me pas vazhdon studimet pasuniversitare. Pas pothuaj 2 vitesh ai ose ajo merr gradën e masterit shkencor në psikologji klinike .Pasi merr këtë gradë ai, praktikohet një vit në një institucion nën kujdesin e psikologëve të tjerë, përpara se të fillojë të diagnostikojë dhe të trajtojë individët në mënyrë të pavarur.

Psikiatri është krejtësisht ndryshe. Psikiatrit janë mjekë të specializuar për trajtimin e sjelljeve anormale dhe si të tillë ata mund të rekomandojnë ilaçe, gjë që nuk mund ta bëjnë psikologët. Psikiatrit ndjekin shkollën mjekësore dhe marrin gradën doktor në mjekësi (M.D.). Pastaj ata specializohen në trajtimin e sjelljes anormale. Psikatrit shpesh i shohin problemet e sjelljes së pacientit të lidhura me shkaqe mjekësore dhe në këtë mënyrë përdorin shpesh trajtimin mjekësor, si p.sh, terapi me medikamente, dhe jo terapi psikologjike. Psikiatria është degë e mjekësisë. Ajo nuk është degë e psikologjisë.

Psikologjia e këshillimit. Psikologët e këshillimit ndihmojnë individët që të përshtaten me problemet emocionale dhe personale, të cilat janë më pak serioze se ato që trajtojnë psikologët klinicistë. Ata mund të ndihmojnë studentët të zgjedhin një profesion, apo një burrë dhe një grua të diskutojnë për martesën e tyre. Ashtu si psikologët klinikë psikologët e këshillimit vlerësojnë dhe trajtojnë individët me probleme në sjellje, por kur problemet janë serioze, ata i drejtojnë individët tek një psikolog klinik dhe te psikatri.

Psikologjia shkollore. Disa psikologë ndihmojnë nxënësit. Këta janë psikologët shkollor të cilët përgjigjen për përshtatjen dhe interpretimin e testeve të inteligjencës ose të shprehive mësimore. Ata konsultohen me mësuesit dhe nxënësit për problemet mësimore dhe emocionale.

Psikologjia e edukimit. Psikologët e tjerë të cilët punojnë nëpër shkolla quhen psikologë të edukimit. Ata studiojne e testojne efektivitetin e teksteve, organizimin e mesimit, metodat e te mesuarit dhe hartimin e testeve. Disa psikologe edukimi krahas mesimdhenies ne kolegje apo universitete, drejtojne studime per te mesuarit dhe metodat e edukimit.

Psikologjia sociale. A keni vene re se mund ti realizoni me mire disa detyra perpara nje grupi njerezish qe ju degjojne sesa kur jeni vetem apo me shoke te ngushte? Ky fenomen i quajtur lehtesim social eshte nje nga ceshtjet qe psikologet sociale jane duke studiuar. Ata jane te interesuar ne ate se si njerezit ndikojne mbi njerezit e tjere ne fusha te tilla si qendrimet, agresioni, te pelqyerit dhe te dashuruarit, te dhenit e ndihmes dhe paragjykimin. P.sh, Kenneth Clark, i cili eshte nje psikolog social studioi si formohen paragjykimet te femijet. Ne nje studim te vitit 1947 bashke me gruan e tij, ai zbuloi se femijet me ngjyrë parapelqenin kukullat me ngjyre te bardhe ne vend te kukullave me ngjyre te erret. Clark arriti ne perfundimin se paragjykimi te femijet formohet permes procesit te socializimit.

Nje dege tjeter e lidhur ngushte me psikologjine sociale eshte psikologjia e ambientit. Ajo studion se si ambienti ndikon mbi njerezit., permes studimit te ceshtjeve te tilla si efekti i hapesires personale, i mbipopullimit dhe i zhurmes ne sjellje. P.sh, psikologet e ambientit kane zbuluar se nje nje mjedis te zhurmshem njerezit jane me pak te predispozuar te ndihmojne te tjeret.

Psikologjia organizacionale. Permiresimi i kushteve te punes eshte nje shqetesim i madh i psikologeve industriale/organizative. Ata perfshihen ne nje larmi detyrash si p.sh, permiresimi i komunikimit brenda nje organizate, konsultimi me drejtuesit per te kenaqur nevojat e te punesuarve, hartimi i programeve te kualifikimit te punonjesve dhe konsultimi i punetoreve per zgjedhjen e profesioneve.

Psikologjia e zhvillimit. Objekti i studimit te psikologeve te zhvillimit jane ndryshimet e sjelljes qe ndodhin te individi me kalimin e kohes. Perderisa ndryshimet me te medha ne qeniet njerezore ndodhin me shpejt ne femijeri, shume psikologe te zhvillimit jane specializuar ne zhvillimin femijeror. Zhvillimi nuk ndalon ne adoleshence, dhe sot ka nje tendence per ta studiuar ate ne te gjithe hapesiren jetesore, prej lindjes gjer ne vdekje.

Psikologjia eksperimentale. Grupi i fundit i psikologeve qe pershkruajme ketu i perket fushes se gjere te psikologjise eksperimentale. Psikologet eksperimentale studiojne shkaqet thelbesore te sjelljes. Ata merren me probleme te tilla si: Perse shohin endrra njerezit? Cili eshte efekti i alkoolit mbi agresivitetin e qenve? Perse njerezit kane iluzione pamore? Psikologet eksperimetale grumbullojne nje pjese te madhe te informacionit qe perdoret nga psikologet  e tjere ne situatat praktike.

Aktualisht, psikologet eksperimentale mund te grupohen ne psikologe kognitive, te cilet studiojne proceset kognitive te njerezit dhe ne psikologe te cilet studiojne proceset biologjike te kafshet. Psikologet kognitive interesohen per ceshtje te tilla si perceptimit, kujtesa, te menduarit, zgjidhja e problemeve, gjuha dhe inteligjenca.

Psikofiziologet studiojne proceset fiziologjike te cilat perfshihen ne sjelljen e kafsheve. Ata mund te studiojne cili eshte funksioni i sistemit nervor dhe trurit ne procesin e motivacionit, te te mesuarit, perceptimit ose ne sjelljen sociale te kafshet.

Psikologet krahasues jane psikobiologe te cilet studiojne sjelljen e kafsheve ne nje larmi situatash. Ata mund te jene te interesuar te dine se si ndikon trashegimia ne sjelljen sociale apo si funksionon sjellja e llojeve te ndryshme te kafsheve me qellim qe ti ndihmoje ato qe te mbijetojne.

Pershkrimi i shkurter i degeve duhet t’iu ndihmoje te kuptoni diversitetin e madh qe ekziston sot ne psikologji. Madje, edhe brenda nje fushe te specializimi, psikologet merren me pune te ndryshme. P.sh, psikologet qe punojne ne universitete, japin mesim, bejne studime shkencore, kryejne edhe aktivitete sherbyese. Ne kete menyre psikologet jane ne gjendje qe te pershtaten me lehtesi dhe te perballojne kerkesat e studenteve, bashkesise dhe profesionit te tyre.

Mund të duket se njerëzit e ndershëm nuk shkojnë askund, ndërsa gjarpërinjtë pa asnjë meritë kanë rrëshqitur përpara.

Po aq shumë sa kjo mund të duket e vërtetë, është vetëm një pjesë e tregimit dhe në shumë mënyra është një iluzion.

Kjo është një përshtypje e zakonshme e rreme, sepse ndërsa po lëvizni, ndonjëherë, në varësi të vendit ku keni filluar, kaloni nëpër një shtresë njerëzish që nuk ja kanë dalë, shumë prej tyre, për shkak të problemeve të integritetit.

Pra, duket sikur nuk ka integritet askund, dhe një person i ndershëm është i dënuar.

Ka edhe njerëz në atë nivel që janë pa eksperiencë me suksesin dhe nuk dinë si të aktualizojnë vizionet e tyre; ata janë në mënyrë efektive disfunksionalë.

Dhe pastaj, ka njerëz që janë haptazi të dëshpëruar.

Disa nga këta njerëz kanë bërë shumë më pak se disa vendime fisnike në kohë të vështira, sepse ata po vepronin nga frika dhe nga një këndvështrim pengues .

Unë e quaj këtë DMP’s: dëshpërim, mosfunksionim dhe pandershmëri.

Por nëse ju vazhdoni të jeni të qëndrueshëm dhe të vërtetë ndaj udhëtimit tuaj parimor, me kalimin e kohës mund të ngriheni mbi mjegullën e dëshpërimit.

Suksesi i vërtetë dhe i thellë është një udhëtim i integritetit të plotë. Ashtu si një avion që kalon mbi retë e bubullimat e errëta me një shpërthim dielli, përfundimisht ju kapërceni në një nivel të ri, ku është ekzakt e kundërta dhe ku pothuajse çdo person i suksesshëm që ju takoni, i freskët, ka një standard të lartë të sjelljes; asnjëherë e përsosur sigurisht, por e mirë.

Kjo është, sikur ti ke gjetur fisin tënd; ato që janë në ngjashmërinë tuaj.

Duhet durim, durim dhe vullnet i fortë për të bërë mirë, por nëpërmjet gjithë kësaj, nëse provoni herë pas here që ju keni integritet, do të përmbushni përfundimisht suksesin që ju gjithmonë e dinit që është e shkruar për ju.

Qëndroni të vërtetë ndaj idealeve tuaja dhe u jepni atyre dhuratën e energjive dhe përpjekjeve tuaja me gjithë zemër.